“If there is anyone out there who still doubts that America is a place where all things are possible, who still wonders if the dream of our founders is alive in our time, who still questions the power of our democracy, tonight is your answer.”

Aldus de 44e president van de Verenigde Staten Van Amerika Barack Husssein Obama II  tijdens zijn overwinningsspeech in Chicago. De 47 jarige zoon van een Keniaanse vader en een moeder uit Kansas zal 20 januari 2009 als eerste zwarte president zijn intrek nemen in het Witte Huis om te beginnen aan een misschien wel onmogelijke opdracht.

Hij wondt er tijdens zijn speech al geen doekjes om; ‘de weg die voor ons ligt is nog lang. We zullen het niet in een jaar en zelfs niet in een termijn op kunnen lossen’ aldus de president elect. Ga er maar aan staan, twee oorlogen, een economische crisis die zal uitmonden in een recessie en wellicht in een depressie en een planeet in levensgevaar. Daar komt nog bij dat zowel in Amerika als in de rest van de wereld de aversie tegen George W. Bush zulke grote vormen heeft aangenomen dat het voor Obama bijna onmogelijk is om, en aan de hoge verwachtingen te voldoen en dan ook nog eens het imago van Amerika in de rest van de wereld op te poetsen.

De peilingen zaten er dit keer dus niet naast, het is een ruime overwinning geworden voor Barack Obama. Toen rond drie uur ‘s nachts  Nederlandse tijd Ohio werd toegekend aan Obama was al duidelijk dat hij niet meer in te halen was door John McCain. Om vijf uur Nederlandse tijd sloten de stembureaus aan de westkust en stond zijn overwinning vast. De opkomst was historisch hoog. Met 349 kiesmannen voor Obama en 163 voor McCain terwijl er nu, ongeveer 48 uur later, nog twee staten met de resultaten moet komen, hebben de kiezers duidelijk gemaakt dat het tijd is voor verandering.

John McCain kwam al vrij snel met zijn toespraak waarin hij zijn verlies moest toegeven. Hij zal misschien nog wel eens ‘s nachts wakker liggen en mijmeren over waar het nou fout is gegaan. Aan het begin van de campagne blut en afgeschreven maar daarna goed teruggekomen en de nominatie veiliggesteld. Maar juist vanaf het moment dat hij de nominatie voor de Republikeinse partij binnen had leek zijn team regelmatig de weg kwijt. Zijn gok met Sarah Palin werkte slechts een paar dagen, totdat bleek dat ze toch net iets teveel fouten maakte en de ervarenheid miste om opgewassen te zijn tegen het campagnegeweld. Wat McCain uiteindelijk de das om heeft gedaan is de kredietcrisis. Niet alleen krijgen vooral de Republikeinen de schuld van de crisis maar ook zijn reactie op het hoogtepunt van de crisis was een miskleun. De campagne opschorten om in Washington de problemen op te gaan lossen en dan na twee dagen zonder akkoord terugkomen was misschien wel het punt waar de boel kantelde. Daar waar Obama rustig en bijna presidentieel op alles reageerde leek McCain volkomen de weg kwijt. De oude baas gaat in de senaat verder met het dienen van het land waar hij naar eigen zeggen zo van houdt maar zijn droom om ooit president te worden is uit. In 2000 werd de droom vakkundig om zeep geholpen door de clan van Bush en ook deze keer is Bush met zijn beleid een van de grootste oorzaken van verlies van John McCain. Over vier jaar is hij 76 en daarom is het onwaarschijnlijk dat hij het nog eens probeert. So long my friend.

HOOP.

Rond zes uur Nederlandse tijd was het dan zover. In het Grant Park in Chicago wachtte een uitzinnige menigte op de eerste glimp van de president elect. De nieuwe hoop in bange dagen van niet alleen Amerika maar van bijna de hele wereld. Hij moet ons verlossen van het kwaad van acht jaar Bush. Hij moet het aanzien van Amerika weer opvijzelen, de oorlog in Irak tot een (goed) einde brengen het gigantische overheidstekort wegwerken en tussendoor ook nog even de klimaatsverandering stopzetten. Zijn overwinningsspeech was er in ieder geval een voor in de geschiedenisboeken. Je mocht eigenlijk niet eens van een overwinningsspeech spreken, geen enkele triomfantelijkheid was er te horen in zijn stem. Hij leek de enige persoon in Chicago te zijn die zich bewust was van de moeilijkheden die er op zijn pad liggen. Met een geweldige speech die deed denken aan de speeches van Lincoln en Kennedy liet hij zien dat de Amerikanen in hem in ieder geval de juiste persoon hebben gekozen om de hoop voorlopig te koesteren.

CHANGE.

Verandering. Als je de campagne van Barack Obama in een woord wil samenvatten dan is het dit woord. ‘Change’ werd het hoofdpunt van zijn bijna twee jaar lange campagne. Vanaf de dag van zijn kandidaatschap in Springfield Illinois tot aan zijn overwinningsspeech in Chicago in de verkiezingsnacht. Het moet allemaal anders. Nooit week hij af van die boodschap. Ook niet toen hij onverwacht de voorverkiezingen in New Hampshire verloor, de boodschap bleef duidelijk en helder. Het moet allemaal anders. Toen Bush na vijf jaar Irak oorlog er begin dit jaar achter kwam dat het anders moet in Irak kon Barack Obama gewoon doorgaan met het verkondigen van zijn boodschap. Zelfs Bush en de neo-conservatieven zagen het wel in, het moet allemaal anders. Toen uiteindelijk op het einde van de campagne ook nog eens bleek wat de vrije marktwerking van Ronald Reagan had aangericht op Wall Street en aan de economie was ‘change’ het woord dat bij iedereen op de lippen lag. De overheid is niet de oplossing maar juist het probleem zei Reagan altijd en luidde daarmee in de jaren 80 een tijdperk in van ongekende marktwerking en ongebreidelde consumptie, voornamelijk op de pof. Maar nu is het over met de Reaganomics, het geld is op, de banken de huizenbezitters ze hebben allemaal de hulp nodig van die door Reagan zo verfoeide overheid. Er is nu een nieuwe sheriff in de stad en het moet allemaal anders.

TRANEN.

En dan is er nog het feit dat die sheriff zwart is. Vijfenveertig jaar na de speech van Martin Luther King stond daar in Chicago de eerste zwarte president in de geschiedenis van dit geweldige land dat, zoals hoogleraar Maarten van Rossem ooit mooi verwoordde, geboren is met een klompvoet, de slavernij. De slavernij werd weliswaar afgeschaft na de burgeroorlog maar daarmee waren de problemen voor de zwarte bevolking nog lang niet voorbij. Sterker nog, die zijn er nog steeds. Maar de verkiezing van Obama kan misschien een goede stap zijn in het kleiner maken van de kloof die er op veel plaatsen in de Amerikaanse samenleving nog steeds is tussen blank en zwart. Deze zoon van een zwarte man en een blanke vrouw staat boven welke huidskleur dan ook. De tranen van Jesse Jackson en Oprah Winfrey op het einde van zijn speech zeiden wat dat betreft alles. Ondanks dat Obama een heel andere achtergrond heeft als de meeste zwarte kinderen die opgroeien in de achterbuurten van Detroit en Chicago, ze kunnen zich wellicht toch spiegelen aan deze zwarte man.

Blijft natuurlijk nog de vraag of Barack Obama kan voldoen aan die torenhoge verwachtingen. Het antwoord daarop is ongetwijfeld, nee. In ieder geval niet aan al die verwachtingen. Hij zal keuzes moeten maken, keuzes die voor velen ongetwijfeld hard zullen aankomen. Hij zal fouten gaan maken, hij is nou eenmaal ook maar een mens en heeft daarbovenop nog weinig ervaring. Hij zal beslissingen moeten nemen waar de rest van de nu nog Obama gekke wereld helemaal niet blij mee zullen zijn en dan over vier jaar nog wel populair genoeg moeten zijn om te worden herkozen dus hij kan aan de slag. Een klein voordeel heeft hij. Hij mag in ieder geval de komende twee jaar werken met een Congres dat zowel in de Senaat als in het Huis van Afgevaardigden in ruime meerderheid democratisch is. Dit kan een voordeel zijn in het direct oplossen van een aantal problemen. Het begin is er. Met Barack Obama heeft Amerika weer een uithangbord waarmee het voor de dag kan komen. Na acht jaar George Bush is dat voor zowel Amerika als de rest van de wereld een verademing. Op 20 januari zal Barack Obama worden geïnaugureerd als 44^e president van de Verenigde Staten Van Amerika. Met ongetwijfeld een fantastische inauguratierede zal hij een nieuw tijdperk inluiden. Een nieuw tijdperk waarin Amerika op zoek moet naar zijn plaats in deze wereld. Wat voor rol het Amerika van president Barack Obama op het wereldtoneel gaat spelen zal de toekomst uitwijzen. Maar op de vraag of Obama degene is die de job aankan hebben de inwoners van Amerika een luid en duidelijk antwoord gegeven. YES HE CAN!!!!!   

Antal Toll